Jun

10

Berkely-poglądy

Filed Under Pogląd | Leave a Comment

Skrajny Nominalizm
Locke zaprzeczał, iż w świecie zewnętrznym istnieją przedmioty ogólne i pojęcia abstrakcyjne, lecz przyznawał, iż pojęcia abstrakcyjne istnieją w umyśle. Natomiast Berkeley zaprzeczył: w świecie zewnętrznym, jak i w umyśle nie ma nic abstrakcyjnego, gdyż każda idea, jaką mamy jest określona i konkretna. Nie można przedstawić sobie barwy w ogóle, zawsze wyobrażona barwa musi mieć kolor. Tak samo jak nie da się przedstawić sobie ruchu, który nie będzie ani szybki, ani wolny. Według Berkeley`a nie ma ani przedmiotów ogólnych, ani idei ogólnych, ogólne są jedynie wyrazy. W związku z tym termin idea został zwężony z przedstawienia, do wyobrażenia, gdyż nie można przedstawić niczego inaczej, niż przez przedstawiania konkretne, czyli wyobrażenia.

Skrajny Sensualizm
Berkeley twierdził, iż rozum ma za przedmiot wyłącznie sprawy duchowe. Jedynym źródłem poznania, są zmysły. Ponad to gdy Locke głosił, iż tyle wiemy, ile doświadczamy, to Berkeley stwierdził, iż istnieje tylko to co doświadczamy. Następstwa sensualizmu dla nauki były ogromne, gdyż wedle tej teorii matematyka jest domeną zmysłów, a nie rozumu, który przecież zajmuje się sprawami wyłącznie duchowymi. Zmysłowe pojmowanie matematyki kazało Berkeleyowi sądzić, iż każda linia ma określoną ilość punktów, że dzielenie w nieskończoność jest niemożliwe i, że nie ma wielkości mniejszych niż te postrzegane, więc matematyka nie powinna takimi rzeczami się zajmować. Przez całe swe życie Berkeley walczył z koncepcją wielkości nieskończenie małych, która wydawała mu się błędem.

Skrajny Subiektywizm
Locke głosił istnienie własności pierwotnych (obiektywnych) i wtórnych (subiektywnych). Berkeley uznał tą teorię, lecz dał jej bardziej skrajną postać. Mianowicie Berkeley uznał iż istnieją jedynie własności wtórne, gdyż np. szybkość ruchu zależy od odległości między ciałami, a kształt zmienia się, gdy obchodzimy ciało dookoła.

Idealizm i Immaterializm
Podstawą filozofii Berkeley`a było twierdzenie, iż nie istnieje nic takiego jak materia. Dowodził on, że wszystko to, co postrzegamy jest jedynie zbiorem idei w umyśle. Cały świat składa się tylko z postrzeżeń, a dla przedmiotów świata zewnętrznego “istnieć” to być postrzeganym. Jednakże ten pogląd budził wiele sprzeczności, gdyż np. jeśli istnienie rzeczy polega na tym, że są postrzegane, to jak można uznać za jedną rzecz to, co postrzegamy wieloma zmysłami. Lecz Berkeley nie obawiał się paradoksalnych konsekwencji, i przyznawał, że dotykamy się jednej rzeczy, a postrzegamy inną. Nawet, gdy używamy jednego zmysłu postrzeżenia są różne, a więc i różne są przedmioty. To już budziło trudności w uznaniu trwałości i jedności rzeczy. Lecz Berkeley głęboko wierzący w Boga nie stworzyłby takich teorii bez uznania Jego istnienia. I tak stwierdził, iż: rzeczy są postrzeżeniami, ale nie tylko ludzi, lecz i Boga; jako postrzeżenia Boga mają trwałość i jedność i nawet, gdy żaden człowiek na nie patrzy, to patrzy na nie Bóg i dlatego istnieją one bez przerwy. Berkeley poprzez te twierdzenia pragnął przywrócić Boga do podstawowego i koniecznego źródła wszystkich rzeczy.

Spirytualizm
Aby istniały idee, muszą istnieć umysły noszące tejże idee. Świat składa się więc z idei i umysłów. Dla Berkeley`a idee nie mogą istnieć samotnie, muszą istnieć też duchy czynne. Duchy zaś różnią się od idei tym, że są czynne. Duchy postrzegają, a idee są postrzegane. Tak, więc jedyną działającą przyczyną jest duch. Wszelkie przemiany w świecie są natury duchowej, nie mechanicznej.
Prócz naszym duchem własnym istnieją też inne duchy, choć nie posiadamy o nich doświadczenia. Nie posiadamy idei duchów, lecz ich pojęcie; tzn. nie wyobrażamy sobie ich, lecz rozumiemy. Tak, jak ciała poznajemy poprzez zmysły, to dusze poprzez rozum.


Comments

You must be logged in to post a comment.