May
20
Locke-własności pierwotne i wtrórne
Filed Under Filozof, Pogląd | Leave a Comment
WŁASNOŚCI PIERWOTNE I WTÓRNE
Wszystko to co znajduje się w umyśle Locke nazwał “ideą”. Bezpośrednio poznajemy jedynie idee nie zaś rzeczy; są też jedynym punktem wyjścia wiedzy.
Idee odpowiadają dwóm własnościom rzeczy: “pierwotnym” (obiektywnym) i “wtórnym” (subiektywnym). Własności pierwotne to takie cechy, które “zupełnie nie dają się oddzielić [od ciała], w jakimkolwiek znajdowałoby się stanie; takie cechy, które zachowuje ono stale i trwale, przy wszystkich modyfikacjach i przemianach, jakich doznaje ono pod działaniem wszelkich sił możliwych.” Własności wtóre, twierdzi Locke, “w samych rzeczach nie są niczym innym niż zdolnościami wywołania w nas różnych wrażeń dzięki cechom pierwotnym tych rzeczy, to znaczy dzięki ich wielkości, kształtowi, układowi i ruchowi ich niedostrzegalnych cząstek; takimi cechami są barwy, dźwięki, smaki i tym podobne”. Locke nazwał własności pierwotne cechami rzeczywistymi, ponieważ są w przedmiotach “niezależnie od tego, czy je zauważamy, czy nie”. Co do własności wtórnych, Locke stwierdził: “Odejmijcie zmysłowe doznawanie tych cech: niech oczy nie widzą światła ani barw, uszy niech nie słyszą dzwięków, niech podniebienie nie smakuje, a nos nie wącha; wtedy wszystkie barwy, smaki, zapachy i dźwięki, jako takie poszczególne idee, znikną i przestaną istnieć, a pozostaną tylko ich przyczyny, to znaczy: wielkość, kształt i ruch cząstek”.
May
16
Locke-emipryczne pochodzenie wiedzy
Filed Under Filozof | Leave a Comment
EMPIRYCZNE POCHODZENIE WIEDZY
Locke niczym pozostali empiryści sądził, iż cała wiedza pochodzi wyłącznie od zmysłów i z doświadczenia. Twierdził, iż umysł jest jak “czysta karta, niezapisana żadnymi znakami, która nie ma idei”. Zdobywa zaś idee poprzez doświadczenie, które dostarcza w postaci wrażeń i refleksji materiału, który umysł opracowuje, analizuje oraz uporządkowuje. Locke stwierdził, iż wszystko czego umysł jest świadomy jest ideą.
Doświadczenie nabywamy na dwóch drogach: doświadczając rzeczy zewnętrznych, czyli przez “postrzeganie” rozumiane jako doświadczenie uzyskane przez narządy zmysłowe i doświadczając samego siebie, czyli poprzez “refleksje” (bezpośrednie doświadczanie faktów wewnętrznych).
Według Locke`a stosunek obu rodzajów doświadczenia był następujący: Postrzeżenie wyprzeda refleksję, gdyż umysł wtedy dopiero zaczyna działać, gdy przez postrzeżenie otrzymał materiał do swych działań; refleksja ma natomiast tę wyższość, że wiedza na niej oparta jest pewniejsza.